مشخصات طرح

صفحه نخست /مقایسه درمان پلکانی با ...
عنوان مقایسه درمان پلکانی با کلومیفن سیترات با روش استاندارد در درمان ناباروری زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک
نوع پژوهش پایان نامه - طرح
کلیدواژه‌ها کلومیفن سیترات- پلکانی- روتین-سندرم تخمدان پلی کیستیک- ناباروری
چکیده ناباروری به صورت ناتوانی یک زوج در ایجاد بارداری در بازده ی حدودا یک ساله برای زنان زیر 35 سال و 6 ماهه برای زنان بالای 35 سال، علی رغم آمیزش جنسی بدون پیشگیری، منظم و کافی (حداقل 2 تا 3 بار در هفته) تعریف می شود (1). مطالعات نشان می دهد که شیوع جهانی این اختلال حدود 3.5 تا 16.5% می باشد (2,3). درباره پاتولوژی ناباروری علل گوناگونی ذکر شده است که از آن جمله می توان به ناهنجاری های ساختاری رحم، بیماری های التهابی لگن، بیماری های منتقله ی جنسی، بیماری های تیروئید، شیمی درمانی، اختلالات عملکردی تخمدان، هایپرپروکلسیتونینمی و برخی عوامل دیگر اشاره کرد (4). بر همین اساس راهکارهای درمانی متنوعی نیز برای ناباروری مطرح شده است که از آن جمله می توان به داروهای القا کننده ی تخمک گذاری، بروموکریپتین، درمان های هورمونی، مداخلات جراحی، باروری خارج از رحم، تزریق داخل سیتوپلاسمی اسپرم و برخی روش های دیگر اشاره کرد (1). یکی از این روشها استفاده از کلومیفن سیترات در بیماران مبتلا به بیماری تخمدان پلی کیسیتیک (PCOS) است. بر اساس معیارهای روتردام PCOS به وسیله ی دو مورد از سه مورد زیر شناخته می شود: الیگواوولاسیون یا آناوولاسیون، تایید سونوگرافیک کیستهای متعدد تخمدانی و شواهد بالینی یا بیوشیمیایی هایپرآندروژنیسم (5). شایعترین علت ابتلا به ناباروری در زنان مبتلا به PCOS عدم تخمک گذاری می باشد (6). از این رو درمان ناباروری این بیماران نیز به وسیله ی القای تخمک گذاری اتفاق می افتد که کلومیفن سیترات داروی خط اول و انتخابی برای این بیماران است (7).به صورت عمومی در چرخه ی اول از دوز 50 میلی گرم به مدت 5 روز استفاده می کنیم. در مواردی که آناوولاسیون مطلق وجود دارد دوز دارو به میزان 50 میلیگرم اضافه می شود و پس از پایان چرخه تجویز می شود. به وسیله ی این پروتوکول 52% از کسانی که دوز 50 میلی گرم را دریافت کرده اند و 22% از کسانی که دوز 100 میلی گرم را دریافت کرده اند و 14% از کسانی که دوز 150 میلی گرم را دریافت کرده اند، تخمک گذاری می کنند. با وجود اینکه کفته می شود که حداکثر دوز روزانه ی کلومیفن سیترات 250 میلی گرم می باشد اما پزشکان معتقند که این دوز بهتر است که از 150 میلی گرم در روز تجاوز نکند و افرادی که به این دوز جواب نداده اند، باید به عنوان افراد مقاوم به درمان کلومیفن سیترات دسته بندی شوند(8). هرچند که در مطالعات مختلف این تعریف متفاوت است و در برخی مقالات حتی افرادی که به دوز 50 میلی گرم روزانه ی کلومیفن سیترات جواب نداده اند را مقاوم به درمان در نظر گرفته. یکی از پروتوکول های جدید در استفاده از کلومیفن سیترات پروتکل پلکانی است که بر اساس آن دوز کلومیفن سیترات به صورت پلکانی افزوده می شود (9). به این صورت که بیمار ابتدا به مدت 5 روز، روزانه 50 میلی گرم کلومیفن سیترات دریافت می کند و در روزهای 11 تا 14 تحت سونوگرافی قرار می گیرد. در صورتی که تخمگذاری القا نشده باشد، بلافاصله 100 میلی گرم در روز کلومیفن سیترات را برای 5 روز دیگر به بیمار می دهیم و سونوگرافی را طی یک هفته تکرار می کنیم. در صورتی که مجداد تخمک گاری القا نشده باشد، اینبار از کلومیفن 150 میلی گرم در روز باز هم به مدت 5 روز استفاده می کنیم و مجددا سونوگرافی را طی یک هفته تکرار می کنیم. مزیت بالقوه ی این روش این است که نیازی به صبر کردن تا قاعدگی بعدی برای القای تخمک گذاری وجود ندارد و مشکل عمده ی آن افزایش عوارض دارو ناشی از اثر تجمعی دوزهای پیاپی آن می باشد (10).با توجه به اینکه اقدام بعدی در افراد نابارور مبتلا به PCOS استفاده از گنادوتروپین ها می باشد و استفاده از این دارو علاوه بر هزینه ی فراوان، عوارض قابل توجهی نیز دارد، لذا ما بر آن شدیم که در بیماران مقاوم به PCOS از روش درمان پلکانی کلومیفن جهت درمان استفاده نماییم.
پژوهشگران احمد فتوحی (همکار)، فرناز زندوکیلی (استاد راهنمای دوم)، خالد رحمانی (مشاور آماری)، سولماز قاسمی (دانشجو)، شعله شاه غیبی (مجری اصلی)